Uchwała Zarządu Stowarzyszenia Sędziów Polskich "Iustitia"
w sprawie asystentów sędziów
Stowarzyszenie Sędziów Polskich "Iustitia" prezentuje stanowisko, że wynagrodzenie asystentów sędziów - podobnie jak wynagrodzenie sędziów, prokuratorów, asesorów prokuratury i referendarzy sądowych - powinno być uregulowane ustawowo. Obecne rozwiązanie - przewidujące w ustawie Prawo o ustroju sądów powszechnych ogólną delegację dla Ministra Sprawiedliwości do wydania rozporządzenia w sprawie wysokości wynagrodzenia asystentów sędziów - pozwala na dowolne, arbitralne kształtowanie ich wynagrodzenia przez organ władzy wykonawczej.
W ocenie Stowarzyszenia Sędziów Polskich "Iustitia", ustawowo uregulowane wynagrodzenie asystentów sędziów powinno nie tylko zapewniać pokrycie kosztów bieżącego utrzymania asystenta (i jego rodziny), ale także stanowić na tyle atrakcyjną ofertę co do warunków zatrudnienia, aby najlepsi absolwenci kończący studia prawnicze byli zainteresowani pracą w wymiarze sprawiedliwości. Obecne regulacje prawne dotyczące wynagrodzenia asystentów sędziów powodują, że najlepsi z nich odchodzą do innych zawodów prawniczych z przyczyn socjalnych i ekonomicznych - przede wszystkim ze względu na nieatrakcyjność zarobków.
Jednocześnie Stowarzyszenie zwraca uwagę, że w obecnym stanie prawnym doszło do istotnego różnicowania wynagrodzenia, jakie ma otrzymać asystent sędziego w czasie odbywania stażu w ramach aplikacji sądowej (zgodnie z art. 45 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury), w porównaniu do wynagrodzenia, jakie może otrzymać absolwent aplikacji ogólnej lub sądowej w przypadku zatrudnienia w charakterze asystenta sędziego w razie nieotrzymania nominacji na stanowisko sędziego lub referendarza sądowego, oraz wynagrodzenia obecnie zatrudnionych asystentów sędziów. Różnice te nie mają faktycznego usprawiedliwienia. Tym samym niezbędna jest taka zmiana przepisów Prawa o ustroju sądów powszechnych, która pozwoli na wyrównanie ewentualnych różnic dotyczących wynagrodzenia asystentów sędziów i pozwoli na utrzymanie stabilnej kadry wspomagającej sędziego.
STANOWISKO KRAJOWEJ RADY SĄDOWNICTWA z dnia 8 maja 2009 roku
w sprawie sposobu kształtowania i wysokości wynagrodzenia asystentów sędziów sądów powszechnych.
Krajowa Rada Sądownictwa z niepokojem stwierdza fakt nieuzasadnionego zróżnicowania wynagrodzenia asystentów sędziów w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 23 stycznia 2009 roku o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury jak również fakt nie uwzględnienia przy podwyżkach kwot wynagrodzenia asystentów sędziów w 2009 roku zasady wzrostu wynagrodzeń, o których mowa w art. 155 § 6 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr. 98 poz. 1070 z późn. zm.), podwyższając je jedynie o tzw. wskaźnik waloryzacyjny (3,9%), który nie rekompensuje rzeczywistego wzrostu zarówno cen, jak i przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce, przez co ich poziom realnie spada.
Jak wynika z wyżej cytowanego przepisu wysokość wynagrodzenia asystentów sędziów winna uwzględniać poziom wynagrodzeń sędziów, referendarzy sądowych i urzędników sądowych, z czego wynika, że skoro zmianie uległ poziom wynagrodzenia sędziów, referendarzy, kuratorów, to w tym kontekście podwyżka dla asystentów sędziów uwzględniająca jedynie tzw. wskaźnik waloryzacyjny jest rażąco niska i pogłębi i tak już istniejące dysproporcje.
Poważne wątpliwości Rady budzi także regulacja przepisów ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury zgodnie, z którą aplikant aplikacji sędziowskiej będący asystentem, będzie pracownikiem lepiej wynagradzanym niż asystent niebędący aplikantem.
Zdaniem Rady nie można gorzej wynagradzać za pracę asystentów, którzy zdali egzamin sędziowski w ramach aplikacji sądowej rozpoczętej przed dniem 1 stycznia 2008 roku i zatrudnionych na podstawie art. 155 i 155 a ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, niż asystentów – aplikantów aplikacji sędziowskiej zatrudnionych na podstawie art. 31 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.
Wskazując na powyższe, zdaniem Krajowej Rady Sądownictwa koniecznym wydaje się nowelizacja dotychczasowych uregulowań prawnych w tym przedmiocie. Postuluje się likwidację zasady zróżnicowania wynagrodzenia asystentów sędziów w zależności od tego, czy są zatrudnieni w sądzie rejonowym, okręgowym czy apelacyjnym, co również odnosi się do asystentów – aplikantów aplikacji sędziowskiej zatrudnionych na podstawie art. 31 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury jak również odstąpienie od kształtowania wysokości wynagrodzeń asystentów sędziów w oparciu o rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości.
Instytucja asystenta sędziego w wymiarze sprawiedliwości posiada już utrwalony ustrojowy status i musi stanowić wyodrębniony szczebel w hierarchii stanowisk pomiędzy stanem urzędniczym, a urzędem sędziowskim. Krajowa Rada Sądownictwa przedstawiając to stanowisko wskazuje, że na skutek dokonanych zmian ustawowych w związku z wejściem w życie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury wprowadzone zostały nieuzasadnione podziały na różne kategorie asystentów, co jest nie do zaakceptowania i nie znajduje racjonalnego uzasadnienia.
Brak podjęcia uregulowań w tym przedmiocie spowoduje, że dla wielu osób stanowisko asystenta sędziego nie będzie atrakcyjną ofertą zawodową.
Copyright by: Ogólnopolskie Stowarzyszenie Asystentów Sedziów
